Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Βιβλίο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Βιβλίο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 6 Οκτωβρίου 2010

Η Ρωσία απέναντι στα Βαλκάνια


ΑΝΤΑ ΔΙΑΛΛΑ

Η Ρωσία απέναντι στα Βαλκάνια

Ιδεολογία και πολιτική στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα

ISBN: 978-960-221-443-5Διαστάσεις: 21Χ14 Σελίδες: 399 Έκδοση: Μάιος 2009 Τιμή: 22,00 €


Πληροφορίες και σχόλια:
Στο βιβλίο αυτό εξετάζεται η ιστορία της Ρωσίας και των σχέσεών της με τα Βαλκάνια στην οργανική συνάφειά της με την ευρωπαϊκή ιστορία, μακριά επομένως από οριενταλιστικές θεωρήσεις.«Αποδελτιώνοντας τον ελληνικό περιοδικό Τύπο του 19ου αιώνα, διέκρινα ότι μετά τον Κριμαϊκό Πόλεμο (1854-1856) βαθμηδόν πρυτανεύει η αντίληψη για την εγγενή επεκτατικότητα του ρωσικού κράτους· η ρωσική εξωτερική πολιτική όλο και συχνότερα εκλαμβάνεται ως πανσλαβική. Αυτό, φυσικά, δεν συνιστά μια ελληνική ιδιοτυπία. Στην Ευρώπη, από τα τέλη του 18ου αιώνα, η Ρωσία προσλαμβάνεται ως ο εσωτερικός ευρωπαίος Άλλος, ενώ η εξωτερική της πολιτική στον 19ο αιώνα εκλαμβάνεται μέσα από το πρίσμα της ρωσοφοβίας . . . Αυτό το οποίο στην Ελλάδα και στην Ευρώπη του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα αποκαλείται επιθετικός, επεκτατικός πανσλαβισμός, στο εσωτερικό της ρωσικής ιντελλιγκέντσιας ονομάζεται σλαβικό ζήτημα, σλαβική ιδέα, σλαβική αμοιβαιότητα· και εννοεί, κατά την ορολογία της εποχής, την "εθνική αφύπνιση" των σλαβικών λαών, τις κοινές σλαβικές καταβολές καθώς και τη μεταξύ τους συνεργασία. Με άλλα λόγια, το θέμα αφορούσε στη διαμόρφωση των επιμέρους εθνικών σλαβικών ταυτοτήτων, της ρωσικής μη εξαιρουμένης· συνδεόταν με τα πολιτικά αιτήματα των νεαρών σλαβικών εθνικισμών και κυρίως με την "εθνική αρχή"· σχετιζόταν, τέλος, με όψεις της διεθνούς ζωής και διπλωματίας . . . Επέλεξα να παρακολουθήσω το σλαβισμό και τα διάφορα αφηγήματα περί ρωσικής ταυτότητας που προκύπτουν από αυτόν σε συνδυασμό με τη ρωσική εξωτερική πολιτική, ιδιαίτερα στο χώρο των Βαλκανίων και της λεγόμενης Οθωμανικής Ανατολής. Η προσέγγιση αυτή προϋποθέτει την κατάργηση της διχοτομίας μεταξύ εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής και λαμβάνει υπόψη της το λεπτό για το 19ο αιώνα πρόβλημα του συσχετισμού μεταξύ αυτοκρατορίας και έθνους.»

(από τον Πρόλογο της συγγραφέως)

«Το βιβλίο της Άντας Διάλλα αποτελεί μια σημαίνουσα συμβολή στην πρόσφατη βιβλιογραφία για τον εθνικισμό, καθώς η συγγραφέας με μια στέρεη αφήγηση αναλύει μια εξαιρετικά σύνθετη περίπτωση, εκείνη της συγκρότησης των σύγχρονων αντιλήψεων για το έθνος στο πλαίσιο μιας απολυταρχικής αυτοκρατορίας. Στο επίκεντρο της προβληματικής της τίθεται η συζήτηση των Ρώσων διανοουμένων για την «εθνική ιδιοπροσωπία», όπως διαρθρώνεται γύρω από τη σχέση δυο παράλληλων ταυτοτήτων: της εθνοτικά ρωσικής και της φυλετικά- πολιτισμικά σλαβικής. Αντιμετωπίζοντας τις τελευταίες όχι ως διαμορφωμένες, αλλά ως ένα ρευστό πλέγμα θέσεων και αντιλήψεων που βρίσκεται σε μια συνεχή διαπραγμάτευση, η Διάλλα επιλέγει να παρακολουθήσει αυτή τη διαπραγμάτευση στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Σε ένα πεδίο κατακερματισμέ- νο, συνδεδεμένο απόλυτα με το εσωτερικό της χώρας, η συγγραφέας αναδεικνύει τον διαφορετικό μεταβλητό λόγο και στρατηγική των παραγόντων που συμβάλλουν στην τοποθέτηση της Ρωσίας απέναντι στα Βαλκάνια στο πλαίσιο του Ανατολικού Ζητήματος: κρατική πολιτική, διανοούμενοι, κοινή γνώμη. Ειδικότερα, η μελέτη αυτή διευρύνει τους ορίζοντες της ελληνικής βιβλιογραφίας- η οποία, ιδιαίτερα για το 19ο αιώνα, πάσχει από ελληνοκεντρισμό και περιχαράκωση στα στενά γεωγραφικά όρια του ελληνικού βασιλείου.»
Βαγγέλης Καραμανωλάκης


Η Άντα Διάλλα είναι ιστορικός. Έχει σπουδάσει στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας και στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Διδάσκει Ευρωπαϊκή Ιστορία στο τμήμα Ιστορίας και Θεωρίας της Τέχνης της Σχολής Καλών Τεχνών. Έχει διδάξει Ρωσική Ιστορία και Ιστορία της Ανατολικής Ευρώπης στα Πανεπιστήμια της Κρήτης και της Θεσσαλίας. Από το 1992 εργάζεται ως ερευνήτρια στο Ιστορικό Αρχείο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (από το 2005 ως διευθύντρια). Συμμετέχει στην εκδοτική ομάδα του περιοδικού Historein. Πέρα από την ιστορία της Ρωσίας, τα ενδιαφέροντά της στρέφονται στη διανοητική ιστορία, την ιστορία των διεθνών σχέσεων και τη μελέτη του εθνικού φαινομένου.

Τρίτη 24 Αυγούστου 2010

Postwar: A History of Europe Since 1945


Tony Judt (Author)
Postwar: A History of Europe Since 1945 is a 2005 book by historian Tony Judt, the Director of New York University's Erich Maria Remarque Institute. The book examines the history of Europe from the end of World War II (1945) to 2005. It has won considerable praise for its breadth and comprehensiveness.[1] The New York Times Book Review listed it as one of the ten best books of 2005. It won the 2006 Arthur Ross Book Award for the best book published on international affairs.[2]
As is made clear in the introduction, the author makes no attempt to expound any grand theory or "over-arching theme" for contemporary European history, aiming to avoid narrative fallacies by plainly retelling the entire scope of European history in that period, to let what themes do exist become self-apparent.

TO ΣTPATHΓIKO BAΘOΣ. H ΔIEΘNHΣ ΘEΣH THΣ TOYPKIAΣ


Συγγραφέας:NTABOYTOΓΛOY AXMET
Εκδότης:ΠΟΙΟΤΗΤΑ
Είδος:ΙΣΤΟΡΙΑ - ΤΟΥΡΚΙΑ
Μετάφραση:PAΠTOΠOYΛOΣ NIKOΛAOΣ
Επιμέλεια:ΣAPPHΣ NEOKΛHΣ
ISBN/Barcode:9789607803573
Έτος Έκδοσης:2010
Σελίδες:864
Τιμή Εκδότη:30 ΕΥΡΩ.
Τιμή ΕΣΤΙΑΣ:27 ΕΥΡΩ.



Περίληψη:
Οι εκδόσεις "Ποιότητα" ανακοινώνουν την κυκλοφορία ενός ακόμη σημαντικού βιβλίου διεθνών σχέσεων. Πρόκειται για το βιβλίο του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών και καθηγητή διεθνών σχέσεων Αχμέτ Νταβούτογλου, "Το στρατηγικό βάθος: Η διεθνής θέση της Τουρκίας". Το βιβλίο μετέφρασε ο Λέκτορας διεθνούς πολιτικής, με ειδίκευση στην Τουρκία, στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νικόλαος Ραπτόπουλος και επιμελήθηκε ο τουρκολόγος καθηγητής Νεοκλής Σαρρής. Το βιβλίο μας πρότειναν για μετάφραση στην ελληνική γλώσσα πολλοί έλληνες καθηγητές διεθνών σχέσεων. Προϋπόθεση για μια ορθολογιστική εθνική στρατηγική είναι η ακριβής γνώση της πολιτικής σκέψης των πολιτικών, διπλωματικών και στρατιωτικών ελίτ των άλλων κρατών, της κοινωνίας τους, του πολιτισμού τους και των στρατηγικών τους προσανατολισμών. Η ανάλυση του Νταβούτογλου, μεταξύ πολλών άλλων, φωτίζει το σημαντικότερο ζήτημα της σύγχρονης ελληνικής εξωτερικής πολιτικής· θέτει τέρμα σε εικασίες και αμφιλεγόμενες υποθέσεις για την πολιτική της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας· προσφέρει μία πλήρη και ακριβή περιγραφή της κοσμοθεωρίας, των στρατηγικών προσανατολισμών και των τακτικών χειρισμών της σημερινής Τουρκίας. Το στρατηγικό βάθος όχι μόνο βοηθά να κατανοήσουμε τις νυν στρατηγικές και τακτικές της τουρκικής διπλωματίας στο πλαίσιο της νεοοθωμανικής αντίληψης του Αχμέτ Νταβούτογλου, αλλά επιπλέον επιτρέπει να κατανοήσουμε το βαθύτερο φιλοσοφικό και κοσμοθεωρητικό υπόβαθρο της πολιτικής ηγεσίας της Τουρκίας των δέκα τελευταίων ετών. Το βιβλίο "Το στρατηγικό βάθος" αποτελεί είδος "εγχειριδίου" των καθημερινών αποφάσεων της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, αφότου ο καθηγητής Αχμέτ Νταβούτογλου τοποθετήθηκε επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας.

ΔHMOKPATIKOΣ ΣTPATOΣ EΛΛAΔAΣ 1946-1949


Συγγραφέας:MAPANTZIΔHΣ NIKOΣ A.
Εκδότης:ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ
Είδος:ΙΣΤΟΡΙΑ - ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ -ΕΜΦΥΛΙΟΣ
Μετάφραση:Επιμέλεια:
ISBN/Barcode:9789602214671
Έτος Έκδοσης:2010
Σελίδες:197
Τιμή Εκδότη:15,82 ΕΥΡΩ.
Τιμή ΕΣΤΙΑΣ:14,24 ΕΥΡΩ.



*Πληροφορίες και σχόλια:
Η μελέτη αυτή παρουσιάζει μια συνολική εικόνα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, με έμφαση σε συγκεκριμένες πτυχές της οργάνωσης, λειτουργίας και δράσης του, οι οποίες, κατά τον συγγραφέα, απουσιάζουν ή υποτιμούνται στη μέχρι τώρα βιβλιογραφία. Το ζητούμενο είναι η επανατοποθέτηση του φαινομένου στο γενικότερο πλαίσιο της δεκαετίας του 1940 και των εξελίξεων του διεθνούς κομμουνιστικού συστήματος. Στο 1ο κεφάλαιο αναλύεται η εικόνα του ΔΣΕ στη συλλογική μνήμη της Αριστεράς και η εξέλιξη της ιστορικής έρευνας γύρω από το θέμα. Στο 2ο εξετάζεται η βοήθεια σε στρατιωτικό και άλλο υλικό που παρείχαν τα κομουνιστικά κράτη στο ΚΚΕ. Στο 3ο παρουσιάζονται η δημογραφική σύνθεση και τα κοινωνιολογικά χαρακτηριστικά των μαχητών του ΔΣΕ, καθώς και οι εθνοτικές ομάδες (ιδίως οι Σλαβομακεδόνες) που βρέθηκαν στο αντάρτικο. Στο 4ο μελετώνται οι βασικές πολιτικές και οργανωτικές αρχές της φυσιογνωμίας του ΔΣΕ. Στο 5ο αποτιμάται η δυνατότητά του να πετύχει τους στόχους του. Στο 6ο αναλύονται οι μηχανισμοί απονομής δικαιοσύνης που συνέστησε. Στο 7ο θίγονται θέματα ταμπού της ζωής του ΔΣΕ, όπως η βίαιη στρατολογία αμάχων, η συμμετοχή παιδιών στο αντάρτικο, οι σχέσεις των φύλων και η τύχη των αιχμαλώτων. Τέλος, στο 8ο κεφάλαιο αναλύεται το συνταγματικό πλαίσιο και οι δημόσιες πολιτικές του κράτους του ΔΣΕ. Το βιβλίο συμπληρώνεται με βασική βιβλιογραφία και χρονολόγιο στρατιωτικών γεγονότων.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου

«Στο βιβλίο επιχειρείται η περιεκτική παρουσίαση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, του αντάρτικου στρατού του ΚΚΕ κατά τα χρόνια 1946-1949. Συνδυάζοντας την περιγραφή με την ανάλυση, σκιαγραφούνται τα βασικά χαρακτηριστικά του ΔΣΕ στα χρόνια του εμφυλίου πολέμου, προκειμένου ο αναγνώστης να κατανοήσει τι ήταν και πώς δρούσε αυτός ο στρατός.

Η πρόσβαση σε μέχρι πρότινος κλειστά αρχεία και ο μεγάλος αριθμός μαρτυριών και απομνημονευμάτων για τον εμφύλιο πόλεμο βοήθησε τις ιστορικές έρευνες να επιστρέψουν σε παλιότερα ερωτήματα και θέματα ταμπού και να προχωρήσουν σε νέα θεματικά πεδία με μεγαλύτερη ερευνητική νηφαλιότητα σε σχέση με το παρελθόν. Αργά αλλά σταθερά καλύπτονται τα κενά που υπάρχουν για ναι σειρά όψεις του εμφυλίου πολέμου και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Ολοένα και περισσότερο κατανοείται πως το ζήτημα δεν είναι η διαιώνιση της μυθοπλασίας για τον "άπαρτο Γράμμο και το απάτητο Βίτσι", ούτε η άγονη προσπάθεια αναζήτησης του "τι έφταιξε και χάσαμε" αλλά η διερεύνηση των γνώσεών μας για τα σκληρά εκείνα χρόνια.

Εντέλει, πολύ περισσότερο από την ηρωική διάσταση ή το ιδεολογικό πείσμα της ηγεσίας του ΚΚΕ και ενός αριθμού στελεχών και μαχητών του ΔΣΕ, η μελέτη της περιόδου αναδεικνύει τη βαθύτατη ανθρώπινη τραγωδία νέων κυρίως ανθρώπων, ανδρών και γυναικών αλλά και παιδιών, που κατά βάση στρατολογήθηκαν βίαια και υποχρεώθηκαν να πολεμήσουν κάτω από μια ηγεσία που δεν εμπιστεύονταν, σε ένα πόλεμο που δεν πίστευαν και τον οποίο δεν μπορούσαν να κερδίσουν».

Ο Νίκος Μαραντζίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη. Διδάσκει επίσης στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου στην Πράγα. Άλλα του βιβλία: Οι Μικρές Μόσχες (Παπαζήσης, 1997), Γιασασίν Μιλλέτ - Ζήτω το Έθνος (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2001), Οι Άλλοι Καπετάνιοι (επιμ.) (Εστία, 2005).

Κυριακή 22 Αυγούστου 2010

The Accident by Ismail Kadare




After a gripping opening the Booker international winner's latest mystery rapidly envelops itself in fog, writes James Lasdun



James Lasdun
The Guardian, Saturday 14 August 2010
The Albanian novelist Ismail Kadare, winner of the 2005 Man Booker international prize, writes from a position of darkness extreme even by the standards of eastern European literature. Enver Hoxha's rule over Albania was the most benighted of the region's totalitarian regimes. Dissidence was a ticket to the firing squad, complicity was the price of survival, and the moral murk that ensued – in which even the most decent individual was implicated – has been a major source for Kadare's fiction. Out of it he has created Kafkaesque fables, nightmarish historical allegories and his own very distinct kind of mystery.


Conventional crime plots move from confusion to order. Kadare's, however, tend to move in both directions at once, deepening the uncertainty even as they banish it. His last novel, The Successor, was a murder story that managed to fulfil the genre's basic requirement for solutions while at the same time coolly reneging on it by raising even more disturbing questions. The result was a highly unsettling evocation of a society held together by suspicion and terror.
The Accident, also a mystery of sorts, begins promisingly. A man and a woman, both Albanian émigrés in Vienna, are on their way to the airport when their taxi overturns, killing them both. The driver, regaining consciousness a week later, remembers seeing something disturbing in the rear-view mirror but can only dimly articulate what it was. The two passengers, he stammers in confusion, "had done nothing . . . nothing but . . . only . . . they had tried . . . to kiss".
What he means by this curious image, and why the sight of it should have caused him to lose control of the vehicle, he cannot say. Within a few pages we seem to have been brought to the threshhold of something fascinatingly inexpressible.
We learn that the man, Besfort Y, was employed by the Council of Europe as an analyst on Balkan affairs, while his companion, Rovena, was an intern at the Archaeological Institute. For the past 12 years they had been conducting an affair in hotels across central Europe. Their deaths – an accident? A double murder? A suicide pact? – attract the interest of both Serbian and Albanian intelligence, whose investigations turn up all sorts of interesting leads. Besfort may have been implicated in the decision to bomb Serbia and was preparing a secret mission to The Hague which had something to do with war crimes. He had also been in trouble for remarks he made about Israel.
Rovena turns out to be equally enigmatic: slavishly in thrall to Besfort while at the same time punitively rebellious and in the midst of relationships with two other lovers, one of them a woman. The ups and downs of their affair appear to be linked, mysteriously, to the politics of the Balkans.
So far, so good. However, after the secret services abandon their investigations the case is picked up by an "unidentified researcher", who takes the already tenebrous data from which the couple's story has been reconstructed – "dark surmises, grave suspicions, ambiguous phrases, obscure scraps of dialogue drawn from half-remembered phone conversations" – and supplements it with his own frenzied imaginings of what went on between them.
From here on, as Kadare shifts restlessly between different points of view, lurching back and forth across time ("Thirty-three weeks before. Liza according to Besfort", reads a typical chapter heading), the book envelops itself rather rapidly in deep fog. The real, the surmised, the imagined, even the dreamed begin to blur together, and unless you have a taste for the kind of swirling indeterminacy in which, say, a woman can be shot in one paragraph and continue calmly about her business in the next, the effect is likely to be problematic.
This being Kadare, one doesn't expect some sort of comfortably entertaining Balkan intrigue to develop. To some extent one goes to him precisely for that quality of indeterminacy, which he uses to advance a very singular vision of the intractable murkiness of human affairs.
But even murk requires certain kinds of specificity, and it's this above all that is missing from The Accident. There is no serious attempt to give the characters or settings any interesting presence on the page. Besfort remains an enigma, while the much younger Rovena comes over as a mildly embarrassingly projection of male desire, little more than a pair of breasts that swell and shrink or, puzzlingly, grow "smoother" as the balance of power shifts in their tormented relationship.
Here and there the text brandishes, placard-like, an instructional metaphor on how to read the passengers' doomed affair – it's an allegory of Hoxha and his enslaved populace, or a sadomasochistic rewrite of the Lothario/Anselmo/Camilla love-triangle in Don Quixote, or it's a version of Orpheus and Eurydice – but the sheer variousness of all these feels a bit desperate; and with so little literal detail to latch on to in the characters it's hard to get excited about their larger significance.
Scattered throughout are reminders of Kadare's feverish brilliance – some smouldering vignettes of life in post-Hoxha Albania, for instance, or an amusing moment in a sex club. Meanwhile, the sheer imperviousness of the events in that taxi to rational explanation has something compelling about it. But the abiding impression is of a subject that has never quite come into focus for its author.
James Lasdun's collection It's Beginning to Hurt is published by Vintage.
guardian.co.uk

Τετάρτη 18 Αυγούστου 2010

Στην Πόλη

Κύριος Συγγραφέας: Guler Ara
Εκδοτικός Οίκος: ΟΛΚΟΣ
Έτος έκδοσης: 2/2010
Σελίδες: 184 ISBN: 9789608154650
Σύντομη περιγραφή
Το λεύκωμα "Στην Πόλη" είναι μια φωτογραφική μαρτυρία της καθημερινής ζωής στην Κωνσταντινούπολη, τις δεκαετίες 1940 - 1980. Οι εντυπωσιακές ασπρόμαυρες φωτογραφίες του βιβλίου ανήκουν στον διάσημο τούρκο φωτογράφο Αρά Γκιουλέρ ο οποίος θεωρείται από τους σημαντικότερους φωτογράφους του 20ού αι., γνωστός ως "το μάτι της Πόλης". Τα θέματα που επιλέγει, αντανακλούν με αισθαντικό και ποιητικό τρόπο, τον μετεωρισμό της Πόλης μεταξύ παράδοσης και νεωτερικότητας, μεταξύ Ανατολής και Δύσης, με πρωταγωνιστή τον άνθρωπο. Οι φωτογραφίες του εμπνέουν τον βραβευμένο με Νόμπελ συγγραφέα Ορχάν Παμούκ, ανέκδοτο κείμενο του οποίου συνοδεύει την έκδοση. Ο ίδιος μέσα από τις φωτογραφίες του Αρά Γκιουλέρ ανακαλεί τις δικές του αναμνήσεις από την Πόλη, τους δρόμους και τα καλντερίμια, τις γέφυρες και τα κτήρια, τους ψαράδες στον Βόσπορο και τον Κεράτιo, τους αμαξάδες, τους πλανόδιους πωλητές και τους εργάτες. Γεννημένοι και οι δύο στην Πόλη, ο καθένας ήθελε στα νιάτα του να γίνει ζωγράφος. Και με τον τρόπο του, ο καθένας περιγράφει τη γενέθλια πόλη και αιχμαλωτίζει, με την εικόνα ή τις λέξεις, τη μελαγχολική ψυχή της. Η κυκλοφορία της έκδοσης συμπίπτει με τον εορτασμό της Κωνσταντινούπολης ως πολιτιστικής πρωτεύουσας της Ευρώπης για το 2010. Στο πλαίσιο αυτό θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Μπενάκη έκθεση του Αρά Γκιουλέρ με φωτογραφίες της Κωνσταντινούπολης (Μάιος-Ιούλιος 2010).
*Ara Guler
Ο Ara Guler, ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους φωτογράφους, γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1928. Εργάστηκε ως φωτορεπόρτερ για τα μεγαλύτερα περιοδικά στον κόσμο, ενώ από το 1961, όταν θα γνωριστεί με τον Herni Cartier - Bresson, είναι μέλος του πρακτορείου Magnum. Οι φωτογραφίες του έχουν λάβει πλήθος διακρίσεων και εκτίθενται σε πολλά μουσεία σε όλο τον κόσμο.

Τρίτη 17 Αυγούστου 2010

"Αυστροβαλκάνια"



ISBN: 978-960-14-2223-7
Αρ. σελίδων: 431
Αποτελώντας γεωγραφικό τμήμα της Ευρώπης, χωρίς όμως να θεωρούνται ποτέ πολιτισμικός χώρος της Δύσης, τα Βαλκάνια παρέμεναν επί αιώνες εγκλωβισμένα ανάμεσα στα υποκείμενα του δικού τους ιστορικοκοινωνικού πεδίου. Η ιστορία μαζί με την τραχειά μορφολογία του βαλκανικού τοπίου υπήρξαν οι κύριοι συνθετικοί παράγοντες εγχώριων εθνοπολιτισμικών όψεων, οι οποίοι διαμόρφωναν ένα εκρηκτικό κοινωνικοψυχολογικό περιβάλλον στο συνολικό χώρο της χερσονήσου. Τα Βαλκάνια δεν υπήρξαν μόνο σταυροδρόμι πολιτισμών, αλλά και πεδίο αντιπαράθεσης επεκτατισμών. Η ξένη επικυριαρχία στη χερσόνησο του Αίμου, όπου η έννοια της αντίστασης προσλάμβανε ανέκαθεν εθνοϊδεολογικές διαστάσεις, συντηρούσε διαρκώς και ένα κλίμα εγχώριας αντιπαλότητας, κρατώντας έτσι τους βαλκανικούς λαούς διαιρεμένους και σε συνθήκες υπανάπτυξης. Εκμεταλλευόμενες τις εθνοτικές κυρίως αλλά και τις θρησκευτικές διαφορές μεταξύ των Νοτιοσλάβων, οι έξωθεν παρεμβάσεις επανήλθαν παράλληλα με την αποσύνθεση του τιτοϊκού καθεστώτος, επιδιώκοντας πλέον την πλήρη ενσωμάτωση των δυτικών Βαλκανίων στο σύστημα της παγκόσμιας αγοράς. Ο γιουγκοσλαβικός πόλεμος κατεδάφισε ό,τι θετικό είχαν οικοδομήσει από κοινού για πολλές δεκαετίες οι εθνότητες των Νοτιοσλάβων. Ένας τέτοιος πόλεμος δεν κατέστρεψε μόνο υλικές, αλλά και ιστορικές υποδομές, κατακερματίζοντας έτσι τη βάση μιας επενδυμένης με κοινά πολιτιστικά και εθνογιουγκοσλαβικά στοιχεία κρατικής συγκρότησης.
Τιμή: €17,08 -10% €15,37
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΛΙΒΑΝΗ
*Τζώρτζης Ιωάννης
Ο Γιάννης Τζώρτζης κατάγεται από τη Θεσπρωτία. Γεννήθηκε κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στο χωριό Ραβενή Φιλιατών. Από το 1962 ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Έχει κάνει σπουδές πολιτικής επιστήμης στην ΠΑΣΠΕ και νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, μεταπτυχιακές σπουδές πολιτικής επιστήμης και διεθνούς δικαίου στο Πανεπιστήμιο Βόννης με υποτροφία (FΕS) ύστερα από πρόταση του καγκελαρίου Willy Brandt.Συνέγραψε διδακτορική διατριβή με θέμα «Το πέρασμα της Ελλάδας από τη δικτατορία στον κοινοβουλευτισμό», την οποία κατέθεσε (1982), αλλά δεν δημοσίευσε.Εκλεγμένο μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής κατά την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Φυλακίστηκε και καταδικάστηκε γι’ αυτό από έκτακτο στρατοδικείο της ιωαννιδικής χούντας (1974). Υπήρξε συνιδρυτικό μέλος του ΠΑΣΟΚ, μέλος της πρώτης του ΚΕ και της πρώτης Επιτροπής Νεολαίας του. Συμμετείχε στη διαδικασία σύνταξης των ιδρυτικών κειμένων της 3ης Σεπτέμβρη του 1974.Εργάστηκε στην Deutsche Welle (1979-1982), ενώ μετά την επάνοδό του στην Ελλάδα (1982) ως πολιτικός συντάκτης στην ΕΡΤ-2 και ως αρθρογράφος στην εφημερίδα Τα Νέα (1986-1988). Σε συνεργασία με τον αείμνηστο καθηγητή Κοσμά Ψυχοπαίδη μετέφρασε από τα γερμανικά την Εισαγωγή στην Πολιτική Επιστήμη του Wolfgang Abendroth (1983). Το 1992 εξέδωσε τη γερμανόφωνη εφημερίδα Αthener Zeitung.Υπηρέτησε ως σύμβουλος Τύπου ελληνικών πρεσβειών στη Βιέννη, στη Βουδαπέστη και στο Ζάγκρεμπ.Σήμερα εργάζεται στη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης - Επικοινωνίας ως αναλυτής ευρωπαϊκών θεμάτων και αρθρογραφεί στην Ελευθεροτυπία, στα Επίκαιρα και στα Θεσπρωτικά Νέα.Είναι πατέρας δύο παιδιών, του Λευτέρη και της Ιωάννας, που απέκτησε με τη συμφοιτήτριά του Κωνσταντίνα Μπίσια.Διακρίσεις: Έχει τιμηθεί με το μεγάλο αργυρό σταυρό της Δημοκρατίας της Αυστρίας (1990). Επίσης, του απονεμήθηκε το τιμητικό δίπλωμα της Ομοσπονδίας Μουργκάνας (2003).

Δευτέρα 16 Αυγούστου 2010

Παρουσίαση του βιβλίου Κόκινος Καπνάς, του Βλάση Αγτζίδη




O Κόκκινος Καπνάς και ο ελληνισμός του Καυκάσου


Συγγραφέας: Βλάσης Αγτζίδης
Σελ. 504
Τιμή: 30 ευρώ
Έτος Έκδοσης:2010

Λίγα λόγια για την εφημερίδα Κόκινος Καπνας

Η εφημερίδα Κόκινος Καπνας είναι μια μοναδική ελληνική εφημερίδα της διασποράς, γιατί υπήρξε καθεστωτική σοβιετική και γιατί είχε σαφή θέση όσον αφορά το γλωσσικό ζήτημα: ήταν υπέρ της δημοτικής γλώσσας και της φωνητικής γραφής. Το φαινόμενο των ελληνικών κομμουνιστικών εφημερίδων που υπήρξαν καθεστωτικές εμφανίστηκε μόνο στην περιοχή των ελληνικών κοινοτήτων της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.
Ο Κόκινος Καπνας είναι ένα από τα λίγα ελληνικά έντυπα της Σοβιετικής Ένωσης που διασώθηκαν με σχετική πληρότητα. Στις σελίδες του, όπως άλλωστε και στις σελίδες των υπόλοιπων ελληνικών εφημερίδων της ΕΣΣΔ, αποτυπώνεται ένας ελληνικός καθεστωτικός κομμουνιστικός λόγος, ο οποίος εμφανίστηκε και διαμορφώθηκε μόνο στη Σοβιετική Ένωση, όπου η εξουσία ανήκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα. Η ιδιομορφία του ωστόσο εντοπίζεται στο γεγονός ότι υπηρετούσε παράλληλα και τη δημοτικιστική ιδεολογία.
Ο Κόκινος Καπνας αποτελούσε το σημείο συνάντησης του σοβιετικού κόσμου με τον ελληνικό. Έξέφρασε τη συνάντηση των νέων σοβιετικών αντιλήψεων για την κοινωνία και τον πολιτισμό με τις ριζοσπαστικότερες ελληνικές θέσεις. Από τα άμεσα αποτέλεσματα αυτής της συνάντησης ήταν η αντικατάσταση του εικοσιτετραγράμματου αλφάβητου με το εικοσαγράμματο. Υπήρξε, όπως προαναφέρθηκε, η μοναδική ελληνική εφημερίδα της πρώην Σοβιετικής Ένωσης που από την πρώτη μέρα της έκδοσής της υποστήριζε τις δημοτικιστικές απόψεις και αντιτάχθηκε στις προσπάθειες που στόχευαν στην αναβάθμιση των τοπικών ελληνικών διαλέκτων.
Μέσα από τις σελίδες της εφημερίδας προβάλλει ένας άγνωστος ελληνικός κόσμος, ο οποίος κλήθηκε να πειθαρχήσει στις νέες απόψεις που εκφράστηκαν από τη σοβιετική εξουσία. Τα στοιχεία και οι λεπτομέρειες για τις ελληνικές κοινότητες, που δίνει η εφημερίδα έρχονται να καλύψουν το μεγάλο κενό της γνώσης μας για τον τρόπο προσαρμογής τους στο κομμουνιστικό περιβάλλον και ειδικότερα στις νέες οικονομικές δομές που προέκυψαν ως αποτέλεσμα της κολεκτιβοποίησης. Η αξία αυτών των πληροφοριών αυξάνεται αν λάβουμε υπόψη και τη μεγάλη έλλειψη δεδομένων και αντίστοιχης βιβλιογραφίας για την περίοδο αυτή. Άλλο σημαντικό στοιχείο που προκύπτει από τη μελέτη της εφημερίδας, σχετίζεται με την απόκρυφη εσωτερική λειτουργία των κομμουνιστικών μηχανισμών. Οι νέοι κώδικες που εισήχθησαν στη σοβιετική κοινωνία είναι παρόντες στην εφημερίδα, δίνοντας μια μοναδική ευκαιρία αποκρυπτογράφησης των μηχανισμών ελέγχου και των μεθόδων που είχαν εφευρεθεί για να εξυπηρετήσουν την ανάγκη του βίαιου μετασχηματισμού.
Κατά συνέπεια, η σημαντικότητα της εφημερίδας ορίζεται από το ότι ήταν ένα επίσημο σοβιετικό ελληνικό έντυπο του μεσοπολέμου, ότι χρησιμοποιούσε τη φωνητική γραφή παραμένοντας πιστή στις δημοτικιστικές απόψεις, ότι χρησιμοποιούσε τους σοβιετικούς κώδικες στη γραφή (που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως "ξύλινη γλώσσα"), ότι ενσάρκωνε τις σοβιετικές τεχνικές πειθαναγκασμού των πολιτών και τέλος ότι απευθυνόταν στις ελληνικές κοινότητες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, για τις οποίες υπάρχει περιορισμένη βιβλιογραφία και οι οποίες επιβιώνουν ακόμα, έχοντας διανύσει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ιστορική πορεία.

Δραματικός ήταν ο επίλογος της συγκεκριμένης προσπάθειας, η οποία εν τέλει ήταν η προσπάθεια άρθρωσης ενός ελληνικού λόγου απολύτως προσαρμοσμένου στο σοβιετικό περιβάλλον. Η εφημερίδα έκφρασε την πίστη των Ελλήνων διανοουμένων της Σοβιετικής Ένωσης για μια κοινωνία ισότητας, δίχως τάξεις, καταπίεση και εκμετάλλευση όπου οι μικρές εθνικές ομάδες θα απολάμβαναν πλήρη δικαιώματα στην έκφραση και στην ανάπτυξη της γλώσσας και του πολιτισμού τους. Μόνο που δεν πήρε υπόψη της τις τρομακτικές δυνάμεις της εξουσίας και τα συμφέροντα που κυριαρχούσαν στην αχανή Σοβιετική Ένωση. Με την αλλαγή της εσωτερικής πολιτικής που σημειώθηκε στη σοβιετική ηγεσία από το 1936 οι Έλληνες, όπως και οι άλλες εθνότητες που είχαν ως κέντρο αναφοράς άλλη χώρα εκτός της Σοβιετικής Ένωσης, αντιμετωπίστηκαν ως μη φιλική εθνότητα. Για τις εθνότητες αυτές υιοθετήθηκε πλέον η πολιτική της αφομοίωσης και ακολουθήθηκαν συγκεκριμένες αφομοιωτικές τεχνικές, όπως η εξόντωση της φυσικής ηγεσίας τους και η βίαιη διάσπαση της κοινωνικής τους συνοχής. Στο πλαίσιο της νέας σοβιετικής πολιτικής η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων του Κόκινυ Καπνα συνελήφθη στα τέλη του 1937 και στο πρώτο εξάμηνο του 1938. Όσοι δεν εκτελέστηκαν με τις κατηγορίες του "προδότη της σοβιετικής πατρίδας", του "Έλληνα εθνικιστή" και του "κουλάκικου στοιχείου", στάλθηκαν σε πολυετείς εξορίες στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Σιβηρίας, απ' όπου ελάχιστοι μόνο επέστρεψαν τη δεκαετία του '50. Παράλληλα έκλεισαν τα ελληνικά σχολεία και τα θέατρα, ενώ καταστράφηκαν τα τυπογραφεία και απαγορεύτηκε κάθε ελληνική δραστηριότητα. Η διαδικασία αφομοίωσης συνεχίστηκε το 1949 με τη μεταφορά του ελληνικού πληθυσμού από την Αμπχαζία και τον υπόλοιπο Καύκασο, εκτός της κεντρικής Γεωργίας, στο Καζαχστάν, στο Ουζμπεκιστάν, στη Κιργιζία, στο Τουρκμενιστάν και στη Σιβηρία.
Η καταστροφή του τελευταίου σώματος της εφημερίδας Κόκινος Καπνας που υπήρχε στον Καύκασο κατά τη διάρκεια του πρόσφατου πολέμου μεταξύ Γεωργιανών και Αμπχαζίων (1992-1993), ο οποίος υποχρέωσε παράλληλα σε νέα προσφυγιά όσους Έλληνες είχαν επιστρέψει στην περιοχή από την εξορία μετά την αποσταλινοποίηση, δείχνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη δραματική πορεία του ελληνισμού στην περιοχή, τις απελπισμένες προσπάθειες επιβίωσής του σε ένα χώρο οικείο από την αρχαιότητα και τέλος την ήττα και την απώλεια των ερεισμάτων στον πάλαι ποτέ ελληνικό Εύξεινο Πόντο.
Η συγκεκριμένη μελέτη βασίζεται σε διδακτορική διατριβή, η οποία εγκρίθηκε με τον χαρακτηρισμό "άριστα" από την Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης.